Inox Có Bị Gỉ Không? Nguyên Nhân Inox Gỉ Sét Và Cách Xử Lý

Inox là vật liệu có độ bền bỉ cao, chống ăn mòn tốt, tính thẩm mỹ cao, chúng còn có tên gọi khác là thép không gỉ, nên nhiều người nghĩ rằng “inox không thể nào bị gỉ sét”. Vậy liệu inox có bị gỉ không? Nếu bị gỉ sét thì nguyên nhân từ đâu? Và xử lý như thế nào để loại bỏ hoàn toàn gỉ sét? Tất cả sẽ được giải đáp ngay sau đây.

Inox có gỉ không?

Inox còn được gọi là thép không gỉ (dịch từ tên gọi stainless steel) khiến nhiều người nghĩ rằng inox không bị gỉ sét trong mọi môi trường. Tuy nhiên, “không gỉ” ở đây chỉ mang ý nghĩa là khó bị gỉ hơn các loại thép không thường, chứ không phải miễn nhiễm hoàn toàn với gỉ sét.

Với thành phần chứa tối thiểu 10.5% Crom, Crom khi phản ứng với oxy trong không khí tạo ra một lớp màn oxit thụ động bám trên bề mặt, giúp inox tự phục hồi khi bị trầy xước, hạn chế ăn mòn, gỉ sét tốt hơn các kim loại khác. Nếu lớp màn này bị phá huỷ, hoặc sử dụng inox trong môi trường khắc nghiệt, inox hoàn toàn có thể bị ăn mòn và xảy ra hiện tượng gỉ sét.

Khả năng kháng gỉ của các loại inox

Các loại inox có thành phần chính và hàm lượng khác nhau, làm cho khả năng chống gỉ sét của chúng cũng có sự khác biệt:

Inox 201: Hàm lượng Niken thấp, kém bền, dễ bị ăn mòn và gỉ sét trong môi trường ẩm ướt, axit nhẹ.
Inox 304: Chống gỉ sét tốt trong môi trường ẩm ướt, thực phẩm, axit nhẹ, dễ bị ăn mòn trong môi trường axit mạnh, môi trường nước biển.
Inox 316: Chống ăn mòn, gỉ sét tốt, kể cả trong môi trường hóa chất, nước biển.
Inox 430: Niken gần như bị loại bỏ hoàn toàn, khả năng chống gỉ sét rất kém.

Nguyên nhân khiến inox gỉ sét, ố vàng

Inox bị gỉ sét hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, từ thành phần cấu tạo, môi trường ứng dụng hay các tác động từ môi trường.

Chất lượng inox kém

Sử dụng inox chất lượng kém, quy trình sản xuất không đảm bảo, dùng hàng tái chế, crom phân bố không đồng đều, khả năng chống gỉ sét sẽ suy giảm. Inox sẽ nhanh chóng bị oxy hoá và gỉ sét khi tiếp xúc với môi trường bên ngoài, đặc biệt là trong môi trường ẩm ướt, có tính ăn mòn cao.

Môi trường không phù hợp

Khi sử dụng ở môi trường không phù hợp, ví dụ như inox 430, 201 dùng trong môi trường ẩm ướt, axit, khả năng chống ăn mòn sẽ giảm đi rõ rệt, dẫn tới gỉ sét hoặc rỗ bề mặt.

Bề mặt bị trầy xước mạnh

Các tác động vật lý, va chạm mạnh trong quá trình sử dụng, vận chuyển làm mất đi lớp màng oxit crom sẽ khiến bề mặt gỉ sét, xuất hiện các vết loang lổ, xỉn màu.

Môi trường khắc nghiệt

Inox 316 mặt dù có khả năng chổng gỉ sét vượt trội, thế nhưng nếu tiếp xúc lâu dài với nước biển, độ ẩm cao, lớp oxit bề mặt có thể bị phá vỡ, dẫn đến hiện tượng gỉ sét, ăn mòn.

Nhiệt độ cao

Inox ở ngưỡng nhiệt trên 400 độ C sẽ xảy ra quá trình ăn mòn liên hạt, làm cho quá trình oxy hóa diễn ra nhanh hơn, cấu trúc và bề mặt bị thay đổi, khiến inox dễ bị gỉ sét hơn nhiệt độ thông thường.

Ảnh hưởng do gia công

Trong quá trình gia công, chế tạo, quá trình cắt, mài, sử dụng nhiệt độ cao, mối hàn kém chất lượng sẽ làm biến tính cấu trúc, gây gỉ sét, ăn mòn, làm hư hỏng hàng hóa.

Vệ sinh, bảo quản sai cách

Nhiều người có thói quen để xoong nồi, đồ bếp qua đêm, khiến cho axit có trong thực phẩm bám lên bề mặt, làm cho đồ dùng inox bị ố vàng hoặc thậm chí gỉ sét.

Ngoài ra, việc sử dụng các thiết bị như đồ chà xoong chà mạnh lên bề mặt cũng sẽ khiến trầy xước, làm mất đi lớp oxit bên ngoài và dẫn đến tình trạng tương tự.

Cách xử lý và làm sạch inox bị gỉ sét hiệu quả

Khi inox bị gỉ sét, có thể dễ dàng loại bỏ gỉ sét và khôi phục vẻ sáng bóng bằng như cách dưới đây:

Sử dụng nước giải khát có gas

Trong hầu hết các loại nước giải khát có gas như Pepsi, Coca đều có chứa hoạt chất phản ứng với kim loại, giúp loại bỏ gỉ sét nhanh chóng.

Cách thực hiện: Ngâm đồ dùng inox bị gỉ vào nước trong nước giải khát từ 10 – 15 phút, dùng khăn mềm kỳ cọ vào vùng gỉ sét, sau đó dùng nước sạch để rửa lại và phơi khô.

Dùng baking soda cho vết gỉ cứng đầu

Baking Soda, và giấm ăn có thể làm sạch vết gỉ sét cứng đầu trên inox an toàn, hiệu quả.

Cách thực hiện:

– Rắc trực tiếp Baking soda lên bề mặt inox bị gỉ, chờ khoảng 15 phút (hoặc 1 – 2 tiếng với vết gỉ lâu ngày), dùng bọt biển hoặc khăn mềm chà nhẹ lên bề mặt, sau đó rửa bằng nước ấm và phơi khô.

– Nếu sử dụng giấm ăn thì đổ giấm vào khăn mềm rồi thoa lên đồ inox bị gỉ sét và thực hiện tương tự.

– Có thể trộn baking soda và giấm tạo thành hỗn hợp sệt thoa lên bề mặt bị gỉ để đánh bay vết gỉ sét nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Sử dụng chất tẩy chuyên dụng

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại hoá chất như dung dịch tẩy mối hàn, hóa chất passivation inox, những loại này có khả năng đánh bay vết gỉ trên inox, làm sạch nhanh chóng và khôi phục bề mặt.

Đánh bóng và khôi phục bề mặt

Với các vết gỉ lớn, ăn sâu vào cấu trúc inox, thay vì dùng hoá chất, bạn có thể sử dụng giấy nhám, lơ và nỉ đánh bóng để loại bỏ gỉ sét, khôi phục bề mặt sáng bóng như ban đầu.

Lưu ý giúp inox không bị gỉ, luôn sáng bóng, bền đẹp

Chọn đúng loại inox

Sử dụng inox trong môi trường phù hợp giúp ngăn ngừa gỉ sét hiệu quả.

Inox 430, 201: Dùng trong môi trường khô ráo, thoáng mát, không tiếp xúc với axit, hoá chất.
Inox 304: Dùng trong môi trường axit nhẹ, khu vực ẩm ướt, môi trường ngoài trời.
Inox 316: Dùng cho môi trường hóa chất, axit mạnh, môi trường ven biển, tiếp xúc nước biển.

Sử dụng inox chất lượng

Chọn mua inox chất lượng ở những cửa hàng uy tín, đơn vị lâu năm, tránh mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng, đảm bảo inox khó bị gỉ sét hơn.

Không sử dụng chất tẩy chứa Clo

Chất tẩy có chứa Clo tiếp xúc với inox 201, 304 sẽ phá huỷ lớp màng oxit thụ động, làm tăng khả năng chống ăn mòn, gỉ sét. Vì vậy, cần tránh xa chất tẩy chứa Clo, chỉ sử dụng chất tẩy nhẹ, an toàn với inox.

Không dùng vật nhọn hoặc chà xát mạnh

Tuyệt đối không dùng bùi nhùi, dao kéo hay các kim loại sắt nhọn để vệ sinh, cọ rửa đồ inox, bởi chúng sẽ tạo ra các vết xước nhỏ trên bề mặt, làm cho inox dễ bị hoen ố, xỉn màu, gỉ sét. Thay vào đó, bạn nên dùng bông mút, miếng rửa chuyên dụng hoặc khăn mềm để vệ sinh.

Vệ sinh lập tức, tránh tiếp xúc lâu dài với thực phẩm, muối, axit

Cần vệ sinh, lau khô bề mặt inox, tránh để tiếp xúc với nước biển, muối, axit hay, thực phẩm dẫn đến gỉ sét, ăn mòn cục bộ.

Bảo dưỡng thiết bị định kì

Nên kiểm tra và vệ sinh định kỳ các thiết bị sử dụng trong môi trường công nghiệp, hoá chất, hay môi trường ven biển, giúp phát hiện gỉ sét sớm để loại bỏ, duy trì chất lượng, thẩm mỹ của sản phẩm.

Bài viết không chỉ giải đáp thắc mắc “inox có bị gỉ không”, mà còn cung cấp nhiều thông tin về khả năng chống gỉ của các loại inox, nguyên nhân gây gỉ, cách phòng ngừa cũng như xử lý khi inox bị gỉ. Nều cần tìm đơn vị phân phối inox chất lượng, hãy lựa chọn các đơn vị uy tín như Inox Thép Thanh Phát – Cung cấp inox nhập khẩu, chất lượng cao, CO/CQ đầy đủ, giúp bảo vệ, duy trì độ bền, chống gỉ sét hiệu quả.